Analiza carVertical wykazała, że 76% polskich nabywców samochodów używanych nie wie, gdzie zgłosić przypadek cofnięcia licznika

Najnowsze badanie carVertical przeprowadzone wśród europejskich kierowców wykazało, że większość osób, które zetknęły się z faktem cofnięcia licznika w pojeździe nie wie, jak w takiej sytuacji zareagować. Kupujący często nie mają pewności, gdzie zgłosić oszustwo, nie wierzą w możliwość odzyskania pieniędzy, a wielu z nich nie ma również świadomości, w jaki sposób lokalne władze podchodzą do fałszowania przebiegu oraz jakie przepisy obowiązują w tym zakresie.

Prawo jest jednak bardziej restrykcyjne niż zdajemy sobie z tego sprawę. W Polsce cofanie licznika oraz inne ingerowanie w prawidłowość pomiaru przebiegu jest przestępstwem. Odpowiedzialność karna dotyczy zarówno osoby dokonującej takiej ingerencji, jak i osoby, która jej to zleca. Problemem pozostaje jednak skuteczność egzekwowania przepisów, możliwość udowodnienia manipulacji i niewystarczająca świadomość kierowców. Może to ułatwiać wprowadzanie na rynek samochodów z zaniżonym przebiegiem.

Doświadczenia badanych

Badanie carVertical przeprowadzone wśród blisko 8 tys. kierowców w Europie, w tym 1900 respondentów z Polski, wykazało, że niemal co trzeci polski kupujący (28,9%) osobiście kupił samochód, w którym później wykryto cofnięty licznik lub zna kogoś, komu przydarzyła się taka sytuacja.

Kolejne 41,7% ankietowanych nie jest w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy zetknęło się z takim przypadkiem. Zaledwie 29,4% deklaruje, że ani im, ani nikomu z ich znajomych nigdy się to nie przydarzyło.

Badanie pokazuje łączne doświadczenia konsumentów na przestrzeni wielu lat, często obejmujące więcej niż jeden zakup samochodu oraz przypadki dotyczące ich znajomych. Z tego względu wyniki te różnią się od danych pochodzących z Indeksu Przejrzystości carVertical 2025, który analizuje konkretne pojazdy sprawdzane na platformie.

Po przeanalizowaniu wszystkich raportów historii pojazdów zakupionych przez użytkowników carVertical w Polsce między wrześniem a sierpniem 2025 roku stwierdzono, że 3,67% sprawdzonych samochodów nosiło ślady manipulacji przebiegiem.

Wynik ten uplasował Polskę na 17. miejscu w Indeksie Przejrzystości carVertical. Co istotne, w samochodach, w których wykryto cofnięcie licznika, skala manipulacji była zazwyczaj znaczna - średnio z przebiegu znikało około 75 900 km.

Przekonania respondentów

W tym samym badaniu ponad trzy czwarte polskich respondentów - 76,1% - przyznało, że nie wiedziałoby, gdzie zgłosić przypadek samochodu z cofniętym licznikiem. Jeszcze mniejsze jest zaufanie do możliwości odzyskania poniesionych strat. Aż 92% badanych wątpi w to, że udałoby się odzyskać pieniądze, 43,9% ocenia swoje szanse jako niewielkie, a 48,1% w ogóle nie wierzy w możliwość odzyskania środków. Jedynie 8,1% respondentów jest przekonanych, że mogłoby skutecznie dochodzić zwrotu pieniędzy.

- Prawo chroni konsumenta tylko wtedy, gdy ten ma świadomość, jakie uprawnienia mu przysługują. Tymczasem większość kupujących po prostu nie wie, gdzie zwrócić się po pomoc w przypadku zakupu auta z cofniętym licznikiem. Historie pojazdów nadal są rozproszone pomiędzy poszczególnymi krajami. Taka fragmentacja danych sprawia, że samochody z cofniętym przebiegiem mogą wymykać się systemowi. Unijny pakiet dotyczący badań technicznych pojazdów (Roadworthiness Package), nad którym obecnie trwają prace legislacyjne, zakłada usprawnienie transgranicznej wymiany danych o pojazdach. Dopóki rozwiązania te nie zostaną wdrożone, rola carVertical pozostaje istotna - naszym zadaniem jest wykrywanie takich problemów jeszcze przed zakupem samochodu, aby kupujący nie musieli później mierzyć się ze stratami finansowymi - mówi Matas Buzelis, ekspert ds. rynku motoryzacyjnego w carVertical.

Przepisy istnieją, ale większość ich nie zna i nie wie, co z nich wynika

W Polsce manipulowanie wskazaniami drogomierza jest przestępstwem określonym w art. 306a Kodeksu karnego. Za zmianę wskazania drogomierza pojazdu mechanicznego lub ingerencję w prawidłowość jego pomiaru grozi kara od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Tej samej karze podlega osoba, która zleca wykonanie takiej czynności. W przypadku czynu mniejszej wagi sprawcy grozi grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat. Przepisy dopuszczają przy tym legalną wymianę drogomierza, m.in. jeżeli nie odmierza on przebiegu pojazdu lub gdy konieczna jest wymiana elementu pojazdu, z którym drogomierz jest nierozerwalnie związany. Taka wymiana podlega określonej procedurze - pojazd należy w ciągu 14 dni przedstawić w stacji kontroli pojazdów w celu dokonania odczytu wskazania nowego drogomierza.

Mimo to większość kupujących nie zna obowiązujących przepisów. 35,4% respondentów przyznaje, że nie wie, jaka jest maksymalna kara za cofnięcie licznika, natomiast kolejne 2,7% uważa, że takie działanie w ogóle nie jest nielegalne.

Ponieważ maksymalną karą przewidzianą w polskim prawie jest pozbawienie wolności, w pełni poprawnej odpowiedzi udzieliło jedynie 40% badanych, wskazując karę więzienia. Kolejne 21,9% ankietowanych wybrało odpowiedź „niewielka grzywna”, która może mieć zastosowanie jedynie w przypadkach mniejszej wagi, ale nie jest maksymalną sankcją przewidzianą przez prawo. Oznacza to, że łącznie około 60% respondentów nie zna rzeczywistego zakresu odpowiedzialności za manipulowanie przebiegiem samochodu.

- Nawet tak surowe przepisy skutecznie odstraszają oszustów dopiero wtedy, gdy zarówno kupujący, jak i sprzedający wiedzą, że prawo jest egzekwowane. Dopóki świadomość społeczna nie nadąży za obowiązującymi regulacjami, sprawdzenie historii pojazdu przed zakupem pozostaje jednym z najskuteczniejszych sposobów ochrony kupującego. W obecnym systemie, w którym dane są gromadzone przede wszystkim na poziomie poszczególnych państw, po wyeksportowaniu samochodu jego wcześniejsza historia może stać się znacznie trudniejsza do odtworzenia. Dopóki nie powstanie europejski system wymiany danych ograniczający te transgraniczne luki, same przepisy prawa nie wystarczą, by chronić konsumentów przed zagrożeniami, których nie są w stanie dostrzec - zauważa Matas Buzelis.

Ostatecznie przed zakupem każdy nabywca powinien mieć możliwość poznania pełnej historii używanego samochodu, a nie tylko jego ceny.

Dodatkowe informacje/materiały źródłowe:
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r.: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf
2. Treść Art.  306a z powyższej ustawy: Art.  306a.  [Cofanie lub inna ingerencja we wskazania licznika przebiegu w pojeździe mechanicznym] §  1. Kto zmienia wskazanie drogomierza pojazdu mechanicznego lub ingeruje w prawidłowość jego pomiaru, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. §  2. Tej samej karze podlega, kto zleca innej osobie wykonanie czynu, o którym mowa w § 1. §  3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu określonego w § 1 lub 2, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

f Udostępnij

Tweet

Informacja prasowa
Portal publikuje informacje prasowe skierowane do pracujących w warsztatach samochodowych napraw oraz środowiska aftermarketu motoryzacyjnego.