Ilustracje: Ravenol, volkswagen.pl, LuK

Przekładnia dwusprzęgłowa to konstrukcja oparta na klasycznej skrzyni manualnej. Dwusprzęgłowa skrzynia biegów, jak nazwa wskazuje, posiada dwa sprzęgła - jedno dla biegów nieparzystych, drugie dla parzystych. Jej praca polega na wykorzystaniu dwóch przekładni. W momencie aktywności jednej przekładni, druga ma już przygotowany bieg w górę lub w dół. To rozwiązanie pozwala na bardzo szybkie zmiany biegów, dla przykładu najszybszą konstrukcją dwusprzęgłową może się pochwalić skrzynia PDK od Porsche, w której zmiany biegów następują w ułamku sekundy. Producent dla modelu 911 o oznaczeniu 992, podaje liczby takie jak 0,1 sek. - to szybciej niż mrugnięcie okiem.

Występowanie skrzyń dwusprzęgłowych

Pierwsza dwusprzęgłowa skrzynia biegów została skonstruowana w 2003 roku przez inżynierów VW, BorgWarner oraz LuK i od tego czasu przeszła szereg udoskonaleń, które poprawiały precyzję działania oraz szybkość zmiany biegów. Potocznie nazwą DSG określa się wszystkie skrzynie dwusprzęgłowe. Skrzynie DSG znaleźć można w autach koncernu VAG, czyli: Volkswagen, Audi (S-Tronic), Skoda, Seat, Bentley, Bugatti. Inne oznaczenia dla tych skrzyń, w zależności od marki, to np.:

• PDK - Porsche,
• DKG - BMW,
• DCT - Hyundai, KIA, Nissan, Mercedes,
• EDC - Renault,
• PowerShift - Ford,
• SST - Mitsubishi,
• F1 DCT Powershift - Ferrari,
• LDF - Lamborghini,
• TCT - Alfa Romeo.

Zadania oleju ATF w skrzyniach dwusprzęgłowych

Podstawowym zadaniem oleju ATF jest chłodzenie i smarowanie podwójnego sprzęgła, wałków łożysk, kół zębatych oraz synchronizatorów skrzyni biegów. Co więcej, ten olej jest niezbędny do poruszania tłokami podwójnego sprzęgła, a także widełkami uruchamiającymi biegi. Aby to smarowanie w skrzyni mogło nastąpić, olej musi przepłynąć przez pompę oleju, która generuje ciśnienie do 20 barów. Dla zobrazowania tej wartości, woda w kranie, aby natychmiast wypłynąć, potrzebuje ciśnienia około 4 barów w instalacji. Podczas pracy regulowany jest również przepływ oleju przez zawór, tak, aby chłodzić zestaw sprzęgieł, przepływ oleju w skrzyni może wzrosnąć do 20 litrów/min. Te dane pokazują jak odporny na przeciążenia musi być film smarny oleju, który przy interwale 50-60 tys. musi zachować swoje parametry. W przypadku gdy skład oleju jest nieoptymalny, może doprowadzić to do nieefektywnej pracy skrzyni lub szybszej degradacji oleju.

Oleje Ravenol dedykowane do skrzyń dwusprzęgłowych

Skuteczność smarowania przekładni DSG/DCT zależy od precyzyjnego dopasowania oleju do specyfiki danej konstrukcji. Ze względu na wysokie obciążenia, złożoną hydraulikę oraz bardzo dużą precyzję pracy tych skrzyń, kluczowe znaczenie ma formulacja oleju opracowana pod konkretne parametry techniczne przekładni. Od niej bezpośrednio zależą stabilność pracy mechatroniki, trwałość sprzęgieł oraz długoterminowa niezawodność całego układu.

Na przykładzie gamy produktowej Ravenol widać trend ku ścisłej specjalizacji. Formulacja oleju jest ściśle dostosowana do warunków, w jakich będzie pracować. Dla przykładu Skoda 1.5 TSI 150 KM z założenia jest użytkowana inaczej niż Golf VII R 300 KM czy Porsche 911 Turbo 580 KM. Dlatego Ravenol, aby sprostać wymaganiom użytkowników, opracował specjalne oleje do różnych typów przekładni DSG:

• Ravenol ATF DCT-F3,
• Ravenol DCT-LV Fluid,
• Ravenol DCT-HV Fluid,
• Ravenol DCT GT-R FLUID,
• Ravenol ATF PDK Fluid.

Dodatkowo firma Ravenol opracowała oleje do innych podzespołów współpracujących z dwusprzęgłowymi skrzyniami:

• Ravenol Transfer Fluid DTF1 dla skrzynek rozdzielczych,
• Ravenol MTF4 SAE 70W dla części mechanicznej w skrzyni Audi o kodzie DL382,
• Ravenol AWDH Fluid dla sprzęgła Haldex montowanego w Golfie VII R,
• Ravenol VSG SAE 75W90 dla reduktora montowanego np. w Seacie Leon Cupra 4×4.

Dwa najpopularniejsze oleje Ravenol do skrzyń dwusprzęgłowych

Ravenol DCT HV (High Viscosity) - jest przeznaczony do starszych skrzyń z mechaniczną pompą olejową. Jego wyższa lepkość pozwala utrzymać odpowiednie ciśnienie robocze, stabilizuje pracę sprzęgieł, chroni elementy cierne i minimalizuje ryzyko przegrzewania. Efektem jest płynna zmiana biegów, stabilne działanie mechatroniki i wydłużona żywotność skrzyni.

Stosowany np. w skrzyniach:

• DQ-250 (02E, 0D9) - VW Golf V/VI/VII, Passat B7/B8, Audi A3 8P/8V, Skoda Octavia III, Superb III, Seat Leon,
• DQ-500 (0BT, 0BH, 0DL) - VW Tiguan II, Skoda Kodiaq I,
• DL-501 (0B5) - Audi A4 B8, A6 C7,
• MPS6/6DCT450 (PowerShift gen 1) 6/1 - Ford Mondeo mk4 2.0 TDCI,
• MPS6/6DCT451 (PowerShift gen 2) 6/1 - Ford Mondeo mk5 2.0 TDCI.

Ravenol DCT LV (Low Viscosity) - przeznaczony dla nowoczesnych skrzyń z elektronicznie sterowaną pompą olejową (DQ381, DL382). Jego niższa lepkość zmniejsza opory wewnętrzne, poprawia efektywność energetyczną i wspiera precyzję mechatroniki. Dzięki dodatkom uszlachetniającym i syntetycznej bazie olejowej zapewnia stabilny film smarny, ochronę elementów i komfort jazdy w zmiennych warunkach temperaturowych.

Stosowany np. w skrzyniach:

• DL382 - 0CK / 0CL / 0CJ / 0HK - Audi A4 B9, A6 C8, Q5 FY,
• 0GC (DQ381) - VW Golf VII/VIII, Passat B8/B9, Skoda Octavia III/IV, Superb III/IV, Audi A3 2018+, Q3 F3, Seat Leon 2018+,
• Getrag 7DCT300 - BMW Serii 2 Active Tourer F45/F46,
• DW5 7/1 - Renault Arkana, Captur II.

Serwis i dynamiczna wymiana oleju

Skrzynie DCT/DSG są coraz powszechniejsze i dlatego rośnie potrzeba inwestowania w specjalistyczne narzędzia i technologie serwisowe. Dynamiczna wymiana oleju (np. przy użyciu urządzenia Ravenol Professional Line 3.0) zapewnia pełną wymianę oleju, w przeciwieństwie do klasycznej wymiany statycznej, gdzie część zużytego oleju pozostaje w trudno dostępnych kanałach mechatroniki i pakietach sprzęgieł.

Kluczowe etapy przyjęcia pojazdu na dynamiczną wymianę oleju w skrzyni

1) Skan OBD przed jazdą - diagnoza czujników, mechatroniki i ciśnienia oleju.
2) Jazda testowa na zimno i ciepło - wykrywa usterki zależne od temperatury.
3) Ocena pracy napędu - uwzględnienie wpływu silnika, dwumasy czy innych elementów auta.

Dlaczego warto przeprowadzić dynamiczną wymianę w skrzyniach DSG?

Wielu mechaników nadal stosuje wymiany statyczne, które pozwalają usunąć większość zużytego oleju w tego typu konstrukcji. Pomimo tego, że może to być niewystarczające, zwłaszcza przy wydłużonych interwałach olejowych. Wynika to z głównie ze skomplikowanej konstrukcji przekładni względem skrzyń ze sprzęgłami suchymi.

Statyczna wymiana w dużej mierze polega na spuszczeniu oleju z miski i wlaniu nowego oleju ATF. Jednak część oleju pozostaje w trudno dostępnych kanałach, mechatronice oraz wewnątrz pakietów sprzęgieł, gdzie zanieczyszczenia i pył wynikający ze zużycia skrzyni mogą gromadzić się przez tysiące kilometrów.

Większość specjalistów rekomenduje dynamiczną wymianę oleju. Wbrew niektórym opiniom, urządzenie do dynamicznej wymiany nie ingeruje w skrzynię w sposób mechaniczny, nie generuje nadciśnienia i nie „przepycha” układu pompą zewnętrzną. Urządzenie działa w oparciu o pracę fabrycznej pompy olejowej skrzyni, pracując równolegle z jej obiegiem, monitorując ciśnienie oraz temperaturę i utrzymując równowagę między olejem spuszczanym a podawanym. Dlatego nie ma ryzyka uszkodzenia uszczelnień czy mechatroniki. W praktyce, przy prawidłowo działającej skrzyni i zachowaniu odpowiednich procedur serwisowych, dynamiczna wymiana oleju okazuje się bezpieczniejsza od statycznej i wpływa na wydłużenie żywotności skrzyni biegów, w tym mechatroniki, ponieważ:

• dokładnie wypłukuje kanały olejowe i mechatronikę oraz zawory,
• usuwa zanieczyszczenia ze sprzęgieł,
• zapewnia wymianę oleju na nowy do 100% wymiany oleju,
• wypłukuje chłodnicę oleju.

Podsumowanie

Skrzynie dwusprzęgłowe DSG/DCT są układami o bardzo wysokiej precyzji pracy, w których wszystkie elementy mechaniczne, hydrauliczne i sterujące muszą działać w ściśle określonych warunkach. Olej ATF odpowiada nie tylko za smarowanie i chłodzenie, ale również za prawidłowe działanie sprzęgieł oraz układu mechatroniki, pracując pod wysokim ciśnieniem i w zmiennych temperaturach.

Z tego względu kluczowe znaczenie ma zastosowanie oleju o parametrach dokładnie dopasowanych do danej konstrukcji skrzyni. Różnice w lepkości i charakterystyce pracy oleju bezpośrednio wpływają na ciśnienie robocze, szybkość załączania biegów oraz stabilność pracy sprzęgieł. Niewłaściwy olej lub jego degradacja prowadzą do pogorszenia kultury pracy i przyspieszonego zużycia podzespołów.

Uwaga: Możesz wygrać 7 litrów oleju silnikowego w konkursie, który trwa do 31 stycznia 2026 r. Zapraszamy na stronę z pytaniami konkursowymi

Tweet

Informacja prasowa
Portal publikuje informacje prasowe skierowane do pracujących w warsztatach samochodowych napraw oraz środowiska aftermarketu motoryzacyjnego.