strona główna Blacharstwo Blacharskie naprawy nadwozi (cz. XVI): Naprawa niezależnych ram nośnych
2011-08-22, ostatnia aktualizacja 2011-08-22 10:08

Blacharskie naprawy nadwozi (cz. XVI): Naprawa niezależnych ram nośnych

Kompletne oprzyrządowanie do prostowania ramy. Łańcuch pionowy zabezpiecza ramę przed wyrwaniem ramy  z uchwytów, a gruby biały koc zapobiega skutkom zerwania łańcucha ciągnącego

Fot. CTS, Toyota

Kompletne oprzyrządowanie do prostowania ramy. Łańcuch pionowy zabezpiecza ramę przed wyrwaniem ramy z uchwytów, a gruby biały koc zapobiega skutkom zerwania łańcucha ciągnącego

Większość produkowanych obecnie urządzeń do powypadkowych napraw nadwozi samonośnych umożliwia również prostowanie odkształconych podwozi pojazdów o konstrukcji ramowej, np. samochodów dostawczych i terenowych.

Niezależna rama, łącząca wszystkie główne zespoły pojazdu, była pierwszą konstrukcją nośną, stosowaną w pionierskich modelach samochodów wyposażanych w rozmaite rodzaje nadwozi. Do dzisiaj stosowana jest niemal we wszystkich seryjnie produkowanych ciężarówkach, ciągnikach siodłowych, przyczepach i naczepach, a także, choć już stosunkowo rzadko, w samochodach terenowych i niektórych dostawczych.

Spośród licznych dawniej odmian samochodowych ram nośnych obecnie rozwiązaniem dominującym pozostaje konstrukcja belkowa, nazywana też drabinową. Składa się ona z dwu równoległych podłużnic i łączących je belek poprzecznych. Podłużnice i belki poprzeczne mogą mieć postać ceowników, dwuteowników lub profili zamkniętych o wielokątnym (najczęściej prostokątnym) przekroju. Przy jednostkowej lub małoseryjnej produkcji pojazdów znajdują niekiedy zastosowanie ramy jednorurowe (zwane centralnymi) i przestrzenne w formie klatek lub krzyżujących się przęseł. Sztywność każdego takiego układu uzależniona jest od wymiarów i kształtu jego elementów, wytrzymałości ich połączeń i, oczywiście, od materiału, z którego zostały one wykonane.

Przednie sekcje nowszych typów niezależnych ram posiadają strefy kontrolowanego zgniotu, absorbujące energię zderzeń czołowych. Część środkowa, wykonana z bardzo wytrzymałej stali, chroni pasażerską przestrzeń nadwozia przed poziomym zgnieceniem wzdłużnym lub bocznym.

CTS blacharstwo CTS blacharstwo

W pojazdach o ramowej konstrukcji nośnej nadwozie lub kabina zbudowane są podobnie jak ich odpowiedniki samonośne, a z ramą łączy je 8-12 śrub z elastycznymi podkładkami zapobiegającymi przenoszeniu drgań i nieznacznych odkształceń sprężystych. W przypadku kolizyjnego uszkodzenia tak skonstruowanego pojazdu nadwozie trzeba najpierw odłączyć od ramy (niektóre połączenia są zwykle zerwane na skutek działania siły odkształcającej), a następnie każdą z tych części naprawiać oddzielnie: pierwszą tak samo, jak nadwozie samonośne, a drugą nieco odmiennie, lecz z wykorzystaniem tych samych urządzeń naprawczych.

Powypadkowe odkształcenia ram

Podczas kolizji drogowych ramy mogą ulegać: zgięciu w pionie lub poziomie, przekoszeniu (deformacji zmieniającej prostokątne pola pomiędzy belkami w romby) oraz skręceniu, będącemu równoczesnym zgięciem w pionie i poziomie. Charakter i stopień tych odkształceń ustala się za pomocą systemu pomiarowego, porównując rzeczywiste usytuowanie (w układzie trzech współrzędnych) punktów kontrolnych ramy z ich pozycją prawidłową, zaznaczoną w karcie pomiarowej danego modelu pojazdu.

CTS blacharstwo

Przy odkształceniach pionowych zmieniają się w porównaniu z danymi fabrycznymi wysokości punktów bazowych w poszczególnych częściach ramy.

Gdy odkształcenie polega na pojedynczym zgięciu środkowej części podłużnicy, zmienia się też (skraca) odległość pomiędzy jej skrajnymi punktami, a jeśli dotyczy ono tylko jednej z podłużnic (lub obu w nierównym stopniu), różne staną się także przekątne całej ramy.

W przypadku odkształcenia bocznego następują zmiany (zróżnicowanie) długości przekątnych. Z tym samym zjawiskiem mamy do czynienie wówczas, gdy nastąpi jednostronne ściśnięcie podłużnicy, czyli jej wielokrotne zgięcie, połączone z poprzecznym rozciągnięciem ścianek profilu jej belki. Przy uderzeniu bocznym podobne ściskanie może dotyczyć belek poprzecznych. Jeśli podłużnica nie ma strefy kontrolowanego zgniotu, wraz z jej wzdłużnym ściśnięciem lub wręcz zamiast niego następuje przekoszenie całej ramy, czyli zmiana jej pól prostokątnych w romboidalne. Zwykle ten rodzaj odkształcenia łączy się ze skręceniem ramowej konstrukcji nośnej, która na skutek tego przybiera kształt lotniczego śmigła.

CTS blacharstwo

Prostowanie odkształconej ramy

Operacja ta opiera się na takich samych zasadach, jak stosowane w przypadku samonośnego nadwozia. Pracę zaczyna się więc od poprawnego zamocowania wymontowanej z pojazdu ramy do urządzenia naprawczego z użyciem odpowiednich uchwytów współpracujących z miejscami zaznaczonymi na karcie pomiarowej pojazdu. Uchwyty zaciskane na krawędziach progów zwykle się do tego celu nie nadają.

CTS blacharstwo

Dla pełnego bezpieczeństwa wykonywanych operacji prostowaną ramę zabezpiecza się dodatkowo w tej pozycji łańcuchami, ale nie mogą one stanowić mocowania głównego, gdyż nie zapewniają stabilności położenia we wszystkich kierunkach działania sił prostujących. Ponadto przy dużych wartościach tych sił strefy ramy kontaktujące się z łańcuchami mogłyby ulec miejscowym odkształceniom wtórnym.

CTS blacharstwo

Jeśli chodzi o deformacje samego materiału w odkształconych elementach ramy, przybierają one formę zgięcia lub skręcenia. Zgięcie ma charakter ciągły i gładki, a rozmiary czasem tak nieznaczne, iż nie można go stwierdzić poprzez oględziny wizualne. Zgięty materiał może być przywrócony do pierwotnego kształtu, bez pozostawienia trwałych śladów uszkodzenia. Skręcenie polega na silnym, więc łatwo zauważalnym, pofałdowaniu powierzchni elementu na niewielkim jej obszarze. Tak uszkodzone elementy ramy powinny zostać wymienione.

CTS blacharstwo CTS blacharstwo

Ze względu na zaawansowane technologie metalurgiczne i galwanotechniczne wykorzystywane w przygotowywaniu materiałów stalowych na nowoczesne ramy samochodowe niedopuszczalne jest stosowanie jakichkolwiek zabiegów termicznych w trakcie prostowania odkształconych elementów.

Wprowadzanie do odkształconej ramy sił prostujących może polegać zarówno na ciągnięciu odkształceń wklęsłych za pomocą łańcuchów z odpowiednimi zaczepami, jak i na dociskaniu odkształceń wypukłych specjalnymi trzpieniami. Naciągi i dociski wywierane są przez siłowniki hydrauliczne dozerów lub wież stanowiska naprawczego, a w niektórych operacjach także przez hydrauliczne rozpieracze albo warsztatowe dźwigniki pomocnicze.

CTS blacharstwo

Podstawowe warianty wypychania i naciągania odkształceń przedstawione zostały na załączonych ilustracjach. Żaden z nich nie jest w stanie doprowadzić do całkowitego wyprostowania odkształconej ramy. Przeważnie konieczne jest zastosowanie kilku takich zabiegów równocześnie lub w kolejnych fazach, pomiędzy którymi postęp prac jest sprawdzany przez system mierniczy ustalający aktualne pozycje punktów kontrolnych i ich zgodność z danymi karty pomiarowej.

CTS blacharstwo CTS blacharstwo



Toni Seidel
Prezes CTS sp. z o.o.

  • 2011-12-31 18:17

    Wytrzymałość na obciązenia wzdłużne podwozia

    szary obywatel :)

    Panie Prezesie Mam pytanie zwiazene z wytrzymałością elementów podwozia w samochodach osobowych, a mianowicie: Holowałem samochód o masie gdzieś około 1100 kg pod bardzo a to bardzo stromy wyjazd, co prawda w dowodzie rejstracyjnym piszę że dopuszczalna masa przyczepy z hamulcem to 1200 kg i to w zasadzie by wystarczyło do wyjasnienia. Jednak no własnie okolioczności w jakich holowałem ten pojazd były mocno niesprzyjające czyli bardzo stromy podjazd skręcajacym na koncu w prawo (gdzieś około 70 stopni) oraz niskie cisnienie w kołach samochodu holowanego. Więc czy w takich okolicznościach mogło dojść do odkrztałcen elementów podwozia samochodu ? Proszę bardzo o odpowiedz.

    skomentuj

  • 2012-01-03 16:52

    Holowanie

    Toni Seidel

    Pierwsze moje pytanie:prosze podac mi marke samochodu i jego rocznik.Powstaje pytanie jak zostal holowany samochod,na holu sztywnym czy miekkim,po przekatnej czy rownolegle.Wyjasnie co znaczy po przekatnej-hak holowniczy samochodu holujacego znajduje sie po lewej tylnej stronie,holowanego po prawej przedniej stronie. Drugie pytanie-jak odbywalo sie holowanie,czy byly szarpniecia podczas holowania,ma to duzy wplyw na przemieszczenie sie punktow mocowania hakow holowniczych. Jezeli chodzi o elementy nosne karoserii najlepszym sprawdzianem jest pomiar elektroniczny karoserii zalecam pomiar na urzadzeniu firmy Car-o-liner-Car-o-tronic,z ktorego otrzymujemy po dokonanym pomiarze wydruk punktow bazowych wzglendem osi i punktow bazowych z karty pomiarowej. Na podstawie tego wydruku ktory jest powiedzialbym niepodwazalnym dokumentem stwierdzic mozemy czy elementy nosne karoserii zostaly przemieszczone. Brak odpowiedniego cisnienia w kolach zwieksza opor holowanego pojazdu a zarazem (kat 70 stopni)powieksza mozliwosc przemieszczenia sie elementow nosnych.

    skomentuj

  • 2012-01-03 22:37

    Holowanie

    szary obywatel :)

    Samochód ma już swoje lata jednakże jest w bardzo dobrym stanie technicznym, a na dodatek ma wielką wartość sentymentalną :), poza tym nie lubie jezdzić samochodem z swiadomością że coś w nim nie gra, więc własnie takie pytanie skierowałem do Pana jako speca w tej dziedzinie :) Samochód jest z 96 r. i jest to mazda http://pl.wikipedia.org/wiki/Mazda_626#Mazda_626_GE 626 2,0 comprex, - w sumie to ostatnia wersja tej klasy samochodu u mazdy na której nie szukano oszczedności, czyli solidnie wykonana. To tyle tytułem wstepu :), hol był na lince holowniczej, szarpniecia były delikatne, podczas holu pod podjazd szarpnieć nie było,samochód był bez pasażerów i bagażu. Moim skromnym zdaniem jesli producent samochodu dopuszcza holowanie danej masy to chyba zaprojektował tak kontrukcję podwozia aby zawierała spory zapas wytrzymałości na przeciazenia, czyli strzelam teraz że nadwozie powinno wytrzymać bez szkody dla niego co najmniej kilkakrotnie wagę maxymalną holowanej przyczepy,(to chyba cos jak ala mosty, most oficjalnie jest dopuszczony np na 30 ton a wytrzyma 100 ton) mówimy tu oczywiscie tylko o konstrukcji bo przepisy mówią że pojazd holowany nie powienien mieć większej masy od pojazdu holujacego.

    skomentuj

  • 2016-02-06 21:26

    Terrano II

    Zakłopotany Właściciel

    Witam, chciałem się zapytać gdzie można dokonać niewielkiej korekty ramy. Choć mam nadzieję iż to nie rama. Auto było kiedyś puknięte z boku. Podczas wymiany gum, zauważyłem iż po jednej stronie wahacza mam nawrzucane podkładki dystansujące na grubość około 10 mm, strona z której była stłuczka. Teraz boję się co z tym zrobić, a nie lubię prowizorycznych napraw. Albo wahacze uległy lekkiej deformacji, albo też rama uległa lekkiemu ugięciu. o jakieś ok 5 - 7 mm ponieważ wahacz mocowany jest pod kątem i boczne przesunięcie na oko tyle może mieć mm. Jak to sprawdzić ? Czy może być to odkształcenie jedynie samych wahaczy, a rama jest cała ? Szukam we Wrocławiu informacji na temat takich napraw i diagnoz ale nie mogę nic znaleźć. Jako iż ma pan doświadczenie, chciałem się dowiedzieć czy da się to naprawić profesjonalnie i w rozsądnej cenie. Do auta mam olbrzymi sentyment i jestem z tych co to muszą mieć auto w stanie prawidłowym. Męczy mnie to iż mam taką usterkę :| . A jeśli nie da się tego naprawić, to szkoda w to auto inwestować. Bardzo mi na nim zależy, jest to rocznik z początku lat produkcji 93. I chciałbym go odnowić w całości, takie też miałem plany, ale ta rama mnie teraz zatrzymała, czy jest możliwość naprawy i warto inwestować w auto.

    skomentuj

  • 2016-02-06 21:31

    Terrano II

    Zakłopotany Właściciel

    Witam, chciałem się zapytać gdzie można dokonać niewielkiej korekty ramy. Choć mam nadzieję iż to nie rama. Auto było kiedyś puknięte z boku. Podczas wymiany gum, zauważyłem iż po jednej stronie wahacza mam nawrzucane podkładki dystansujące na grubość około 10 mm, strona z której była stłuczka. Teraz boję się co z tym zrobić, a nie lubię prowizorycznych napraw. Albo wahacze uległy lekkiej deformacji, albo też rama uległa lekkiemu ugięciu. o jakieś ok 5 - 7 mm ponieważ wahacz mocowany jest pod kątem i boczne przesunięcie na oko tyle może mieć mm. Jak to sprawdzić ? Czy może być to odkształcenie jedynie samych wahaczy, a rama jest cała ? Szukam we Wrocławiu informacji na temat takich napraw i diagnoz ale nie mogę nic znaleźć. Jako iż ma pan doświadczenie, chciałem się dowiedzieć czy da się to naprawić profesjonalnie i w rozsądnej cenie. Do auta mam olbrzymi sentyment i jestem z tych co to muszą mieć auto w stanie prawidłowym. Męczy mnie to iż mam taką usterkę :| . A jeśli nie da się tego naprawić, to szkoda w to auto inwestować. Bardzo mi na nim zależy, jest to rocznik z początku lat produkcji 93. I chciałbym go odnowić w całości, takie też miałem plany, ale ta rama mnie teraz zatrzymała, czy jest możliwość naprawy i warto inwestować w auto.

    skomentuj

  • 2016-05-20 14:11

    master

    of disaster

    Można prosić jakiekolwiek źródła?

    skomentuj

  • 2017-06-13 15:22

    Terrano 2

    Slawek W.

    Witam mam rame do remontu terrano 2 gdzie moge naprawic rame?

    skomentuj



Wasi dostawcy

Podobne

Polecane